تأکید بر روایت‌گری مفاهیم عاشورایی از دریچه دوربین
تأکید بر روایت‌گری مفاهیم عاشورایی از دریچه دوربین

کارگاه تخصصی عکاسی عاشورایی طی دو روز متوالی با حضور اساتید، دانشجویان و علاقه‌مندان به هنر آیینی به همت دانشگاه هنر و اندیشه اسلامی برگزار شد.

به گزارش دیدار قم، در این رویداد آموزشی، اساتید دانشگاه با تمرکز بر ابعاد فنی، مفهومی و هویتی عکاسی آیینی به ایراد سخنران پرداختند.

عکس عاشورایی؛ رسانه‌ای برای نشر شعائر دینی

سید علی مظلومی عکاس و مدرس دانشگاه، در نخستین روز این کارگاه، عکاسی عاشورایی را ابزاری برای ایجاد تلنگر در جامعه و نشر شعائر دینی دانست و گفت: فن و هنر، دو بال پرواز عکاسی آیینی‌اند که در پرتو ایده‌ای خلاقانه و هدفمند می‌توانند مخاطب را به مقصد رسانند.

وی تأکید کرد: درک مفاهیم آیینی، شناخت ابزارها، تسلط بر مدیوم عکاسی و ارائه خلاقانه آثار، از شروط اساسی ورود مؤثر به عرصه عکاسی آیینی است.

مظلومی همچنین به اهمیت فرم، مفهوم و نحوه ارائه آثار اشاره کرد و شرکت در سوگواره‌ها را فرصتی برای رشد خلاقیت و دریافت بازخورد از مخاطبان و جامعه هنری دانست.

عکس، قوی‌ترین رسانه در ثبت هویت عاشورایی

مهدی توکلیان، عکاس و پژوهشگر هنر آیینی نیز در دومین روز کارگاه با اشاره به ظرفیت‌های بالای رسانه‌ای عکس گفت: عکس، قوی‌ترین رسانه در فضای مجازی است زیرا بدون نیاز به سناریو و گروه تولید، تنها با خلاقیت فردی عکاس قدرت روایت‌گری دارد.

وی عکاسان عاشورایی را راویان هویت ایرانی-اسلامی دانست و بر ضرورت شناخت سنت‌های عاشورایی و بهره‌گیری از عناصر بومی، نشانه‌های مقاومت و معماری سنتی در قاب‌های تصویری تأکید کرد.

این مدرس دانشگاه با بیان اینکه عکس‌هایی که امروز در محرم ۱۴۰۴ ثبت می‌شوند، می‌توانند به اسناد ماندگار فرهنگی و تاریخی تبدیل شوند، اظهار کرد: در سالی که محرم با تجربه جنگ دوازده‌روزه اخیر مصادف شده، بار دیگر مفهوم مقاومت در ذهن ملت‌ها برجسته شده، عکس می تواند به سندی ماندگار از این دوره به جای بماند.

وی بر لزوم طراحی ذهنی پیش از عکاسی تاکید کرد و گفت: پیش از فشردن شاتر، برای روایت تصویری خود داستان بنویسید، توالی عکس‌ها را در ذهن طراحی کنید تا تأثیرگذاری آن‌ها چند برابر شود.

عکاسی عاشورایی؛ از سطح تکنیک تا عمق اندیشه

حمید عابدی، در ادامه این کارگاه تخصصی، بر تفاوت عکس زیبا و عکس ماندگار تأکید کرد و گفت: آنچه یک عکس عاشورایی را از دیگر تصاویر متمایز می‌سازد، صرفاً ابزار یا موقعیت نیست بلکه اندیشه و نگاه نهفته در پس آن است.

این عکاس و مدرس دانشگاه، با اشاره به اینکه عکس عاشورایی می‌تواند مستند، مفهومی یا استیج‌شده باشد، گفت: اگر تصویری در ذهن عکاس – به‌عنوان نخستین مخاطب اثر – باقی بماند، شانس ماندگاری آن در ذهن جامعه بیشتر خواهد بود.

عابدی همچنین افزود: آشنایی با مفاهیم دینی و باورهای عاشورایی، محتوایی عمیق‌تر از یک تصویر زیبا ارائه می‌دهد. اگر عکاس تنها از منظر زیبایی‌شناسی نگاه کند، تصویری خوب می‌گیرد؛ اما اگر دل در گرو این مفاهیم داشته باشد، روح عاشورا را در عکس جاری می‌کند.

وی در پایان یادآور شد: شناخت عناصر بصری، رنگ، ترکیب‌بندی و بهره‌گیری از اصول هنرهای تجسمی است که یک عکاس حرفه‌ای را از یک فرد صرفاً مجهز به دوربین متمایز می‌سازد.

ضرورت برنامه‌ریزی و مطالعه پیش از عکاسی آیینی

امیر حسامی‌نژاد نیز در دومین روز این کارگاه با اشاره به اینکه عکاسی عاشورایی تنها به ایام محرم محدود نمی‌شود، گفت: برای موفقیت در این عرصه، باید از پیش تقویم عکاسی تدوین کرده و با برنامه‌ریزی، مطالعه و شناخت قبلی وارد میدان شد.

وی بر لزوم پرسش از چگونه دیدن به‌جای کجا عکاسی کردن تأکید کرد و افزود: عکاس باید بداند تصاویرش را در چه فضایی ارائه خواهد داد؛ چراکه اقتضائات رسانه‌های دیجیتال، نمایشگاه‌ها، کتاب‌ها و شبکه‌های اجتماعی متفاوت‌اند.

این عکاس و مدرس دانشگاه،  همچنین تمرین، مطالعه مستمر و مشاهده آثار عکاسان برجسته را مسیر ارتقای فنی و فکری عکاسان دانست و گفت: کسانی که برای اربعین عکاسی می‌کنند، باید از هم‌اکنون آمادگی لازم را به دست آورند.

وی در پایان تصریح کرد: شناخت داستان عاشورا، نشانه‌ها، رنگ‌ها و رموز آیین‌های عزاداری، به عکاس کمک می‌کند تا روایتی تصویری دقیق‌تر، عمیق‌تر و اثرگذارتر ارائه دهد.

  • نویسنده : مهدی جعفری