شهر قم را اغلب با زیارت و حوزه علمیه میشناسیم؛ اما در سایه این شهرت مذهبی، گنجینهای از هنرهای سنتی نهفته که کمتر دیده شدهاند. صنایع دستی قم، با وجود اصالت و کیفیت بالا، هنوز آنطور که باید، شناخته نشدهاند. این یادداشت تلاشی است برای زنده کردن یاد هنرهایی که از دل تاریخ و فرهنگ این سرزمین برخاستهاند.
✍️ سید حسین نقیبی
شهر قم را اغلب با زیارت و حوزه علمیه میشناسیم؛ اما در سایه این شهرت مذهبی، گنجینهای از هنرهای سنتی نهفته که کمتر دیده شدهاند. صنایع دستی قم، با وجود اصالت و کیفیت بالا، هنوز آنطور که باید، شناخته نشدهاند. این یادداشت تلاشی است برای زنده کردن یاد هنرهایی که از دل تاریخ و فرهنگ این سرزمین برخاستهاند.
سفال و سرامیک قم
در نزدیکی جمکران، کارگاههایی هستند که هنر سفالگری قم را زنده نگه داشتهاند. ظروف ساده اما زیبا با لعابهای آبی و فیروزهای، یادآور ذوق و سلیقه ایرانی است. سفال قم بیشتر کاربردی است تا تزئینی، اما همین سادگیاش، آن را خاص کرده.
منبتکاری و مشبککاری
هنرمندان قم با الهام از طرحهای اسلیمی و آیات قرآن، به چوب جان میدهند. از منبرهای نفیس تا درهای مشبک مساجد و قرآنهای چوبی، هنر چوب در قم با روحانیت پیوند خورده است.
سوزندوزی و رودوزیهای سنتی
در برخی خانههای قدیمی قم، هنوز زنانی هستند که هنر سوزندوزی و رودوزی با طرحهای مذهبی و نمادهای عرفانی را حفظ کردهاند. این هنرها بیشتر بر روی جانمازها، سجادهها و پوششهای ضریح نمود دارند.
تابلوهای نفیس قرآنی و خطاطی مذهبی
قم شهری است که هنر خوشنویسی در آن با ایمان گره خورده. تابلوهای خط با آیات قرآنی، نقاشیخطهای مذهبی و آثار طلاکوب شده از هنرهای خاص و ارزشمند قمی هستند که در گالریهای مذهبی و کارگاههای هنری تولید میشوند.
طراحی انگشترهای عقیق و فیروزه
قم یکی از مراکز مهم تولید و فروش انگشترهای مذهبی است. این هنر که ترکیبی از قلمزنی، رکابسازی و سنگتراشی است، مشتریان زیادی از داخل و خارج کشور دارد. هر انگشتر، گویی حامل قطعهای از باور و هویت شیعه است.
قم را فقط با چادر مشکی و گنبد طلاییاش نبینیم. در پشت این ظاهر مذهبی، دستانی هنرمند در حرکتاند تا میراث فرهنگیمان را زنده نگه دارند. کافی است کمی بپرسیم، بگردیم و بخریم تا این صنایع دستی نیز دوباره به دل خانههایمان بازگردند.
- نویسنده : سید حسین نقیبی
