✍️ سارا تقی‌زاده

پشت پرده متن‌های بدون ایراد چه کسی ایستاده است؟ پشت پرده علائم نگارشی صحیح که باعث آسان‌خوانی متن می‌شود؟ پشت پرده کلمات با املای درست؟ پشت پرده تمام کتاب‌‌هایی که بدون اشکال در دست مردم می‌چرخد و خوانده می‌شود؟ پشت پرده قلم نویسنده کتاب، کیست؟

۱۱ بهمن ماه، در تقویم ایرانی روز ویراستار است. روز کسی که مثل عوامل پشت صحنه فیلم، اگرچه در سایه ایستاده است، اما اگر نباشد، یک کتاب، کتاب نمی‌شود. کمتر پیش می‌آید که مردم عام فیلمی را ببینند و جدا از تحسین بازیگران، بگویند: «تدوین خوبی داشت» یا مثلا: «صدابرداری‌اش کمی مشکل داشت» یا اینکه: «چه طراحی صحنه فوق‌العاده‌ای». معمولا از بازیگران و داستان فیلم حرف می‌زنند، اما کسانی که در این حرفه فعالیت می‌کنند یا علاقه‌مند هستند و درباره‌اش اطلاعات کسب می‌کنند، خوب می‌دانند که اگر کار نورپرداز لنگ بزند، یا طراح لباس و گریمور تلاش کافی را نکنند و یا هر کدام از افراد پشت صحنه به قدر لازم کوشش نکنند، این فیلم اینطور دلنشین و خوب نمی‌شود که نمی‌شود. رابطه کتاب و ویراستار هم به همین شکل است. درست است که محتوا، ایده و خلق و پردازش یک داستان بر عهده نویسنده است؛ اما اگر در پشت آن کتاب ویراستاری نباشد تا ساختار جملات را درست کند، علائم نگارشی را تصحیح و واو به واو کتاب را برای راحت خوانی مخاطب از زیر چشم بگذراند، آن کتاب پر از اشکال و هم گاهی ناخوانا می‌شود. البته که نه فقط در کتاب‌های رمان و داستانی، بلکه در تمام کتاب‌ها با موضوعات مختلف، مجلات و حتی روزنامه‌ها، ردپای بهبود بخش ویراستاران مشاهده می‌شود.

حال در کشور ما، که فرهنگ و ادبیات جای به خصوص خودش را دارد و بسیار ارزشمند شناخته می‌شود، برای ارج نهادن به نقش مهم ویراستار، به پیشنهاد انجمن صنفی ویراستاران، تولد احمد سمیعی گیلانی، یکی از بزرگ‌ترین ویراستاران ایرانی، مصادف با ۱۱ بهمن ماه را روز ویراستار نامگذاری شده است.

به امید روزی که اهمیت شغل‌های پشت‌صحنه هم به چشممان بیاید. روز ویراستار مبارک.